Mới đây, chuyên gia bóng rổ châu Âu và draft nổi tiếng Vương Kiện cập nhật mạng xã hội, nói về thay đổi chính sách ngoại binh của các giải châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Một đoạn nói thẳng vào chỗ đau của nhiều cổ động viên trong nước.
Hiện Nhật Bản, Hàn Quốc, Mông Cổ và các giải châu Á này đều đang dần nới chính sách ngoại binh châu Á. Nhưng nói về ngoại binh châu Á, năm xưa CBA lại là giải châu Á đầu tiên đưa ra quy tắc này, rồi cũng là giải châu Á đầu tiên hủy hẳn chính sách đó. Năm ấy liên đoàn bóng rổ quyết tâm bãi bỏ ngoại binh châu Á, nỗi lo lớn nhất chính là điều thường được nghe gọi là “luận nuôi sói”. Nói đơn giản, là lo bỏ tiền mời tuyển thủ các nước châu Á khác sang CBA thi đấu, dùng sân chơi của giải nhà để giúp đối thủ luyện người, rồi sau này ra sân quốc tế quay lại đánh mình.
Mùa cuối cùng thi hành chính sách ngoại binh châu Á của CBA là mùa 19-20, nhưng lúc đó cũng chỉ vài đội đứng cuối bảng mới được dùng. Chớp mắt sáu năm đã qua, vấn đề “nuôi sói” từng lo nhất năm xưa quả thật đã được giải quyết: giải CBA không còn cung cấp sân cho cầu thủ của đối thủ châu Á.
Nhưng điểm mỉa mai là, không có sân CBA, các đối thủ châu Á ấy vẫn lớn lên rất nhanh. Thú vị hơn, không ít cổ động viên cảm thán: giờ chúng ta lại e dè các đối thủ châu Á này hơn trước.
Điều này cũng khiến không ít cư dân mạng chê bai. Có người nói thẳng: thiển cận. Nếu sợ nuôi sói, thì NBA bao nhiêu năm nay đã đào tạo sao của khắp các nước, phải nuôi bao nhiêu “sói”? Lại có cổ động viên chê: không nuôi sói, thì cứ nuôi cầu thủ nhà như chó cưng vậy.
Thật ra không chỉ chính sách ngoại binh châu Á. Quy tắc ngoại binh của CBA những năm nay cứ điều chỉnh qua lại, khiến cổ động viên lẫn đội bóng đều bất lực. Lúc thì bốn hiệp 4 lượt người, chưa bao lâu lại đổi thành bốn hiệp 7 lượt người. Sớm hơn nữa, đội xếp cuối giải còn được thêm một hiệp suất ngoại binh. Bao năm chính sách sửa đi sửa lại, đội vừa nắm rõ luật thì chưa bao lâu lại đổi. Dù câu lạc bộ chiêu mộ hay huấn luyện viên xếp người luân chuyển, đều phải điều chỉnh theo không ngừng.
Khách quan mà nói, “nỗi lo nuôi sói” năm ấy không phải hoàn toàn vô lý. Ai cũng không muốn bỏ tiền để luyện đối thủ tương lai. Nhưng bóng rổ vốn là môn mở, không phải chuyện đóng cửa mà làm. Dù không cho ngoại binh châu Á sang CBA, giải Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn phát triển, cầu thủ của họ cứ tiến bộ ở giải nhà và trên sân châu Âu, thực lực vẫn đi lên.
Chính sách đổi liên tục cũng khiến giải thiếu một quy hoạch ổn định. Câu lạc bộ không thể dựng đội hình dài hạn, ý tưởng chiêu mộ chỉ đi một bước nhìn một bước. Muốn CBA mạnh lên, khép kín tuyệt đối không phải lối ra. Rốt cuộc nên đặt quy tắc ngoại binh và ngoại binh châu Á thế nào, cân bằng sự lớn lên của cầu thủ nội với sức hút xem của giải ra sao, quả thật là bài toán liên đoàn bóng rổ cần nghiền ngẫm cho kỹ.
