Xavi gần đây nhận buổi phỏng vấn sâu với host podcast Ấn Độ Prakhar Gupta. Ở phần hai của buổi chuyên đề này, Xavi nói về sự trưởng thành ở La Masia, chuyển vị trí, trận ra mắt đội một, cũng như ảnh hưởng của thương vụ Figo sang Real Madrid với phòng thay đồ Barca và El Clasico.
Khi anh vừa vào lò đào tạo, các siêu sao trong đội Barcelona là ai?
Tôi nhớ Dream Team của Johan (Cruyff), đó như tấm gương của chúng tôi. Guardiola, Ronald Koeman, Laudrup, Stoichkov, Romario, sau đó còn nhiều cầu thủ xuất thân La Masia, ví dụ Sergi Barjuan, Ferrer, Amor, đương nhiên còn Guardiola. Đội này chính là hình mẫu của chúng tôi. Johan đổi quá nhiều, ai cũng bàn về đội này. Tôi nhớ khi tập ở các tuyến Barca, tập xong chúng tôi chạy ra Camp Nou xem trận, cảm giác gần như “wow, khó tin quá”. Đây chính là Dream Team, cách họ đá khiến người ta kinh ngạc. Với chúng tôi, đây là đại học tốt nhất, để chúng tôi học cách đá như Johan Cruyff.
Anh học được điều gì đặc biệt ở lò đào tạo? Vì anh là cầu thủ rất độc đáo, anh không phải người vạm vỡ nhất, cũng không phải khỏe nhất, nhưng anh thông minh nhất. Mà ở bóng đá thời ấy, thông minh không phải phẩm chất mọi người coi trọng nhất, lúc đó chủ yếu là bóng đá tranh chấp thể lực. Tôi nghĩ Barcelona, đặc biệt Barcelona lấy anh làm trục giữa sân, suốt những năm 2000 đã biến sự thông minh thành chuẩn mực của cầu thủ hàng đầu, ví dụ tiki-taka, chuyền bóng, giữ bình tĩnh. Những gì anh học ở La Masia, dù đến nay trong sự nghiệp dẫn dắt, và giờ dẫn đội Hà Lan, điều gì đến nay vẫn cắm sâu trong lòng anh?
Điều tôi nhớ trước hết là giá trị, họ luôn nhấn mạnh tôn trọng, thái độ, tâm thế tích cực và tinh thần đồng đội. Sau những giá trị ấy mới là ý niệm và triết lý bóng đá. Triết lý này với chúng tôi cực kỳ quan trọng: cả đội phải tấn công thế nào, phòng ngự thế nào, hiểu trận đấu thế nào, chứ không chỉ đá vì đá. Phải hiểu đồng đội ở vị trí nào, đối thủ ở vị trí nào, làm sao tạo lợi thế quân số cục bộ trên sân. Ví dụ chỗ này thành ba đánh hai, tốt, chúng ta phát động tấn công từ đây; hoặc ngược lại hai đánh ba, tốt, chúng ta phải chuyển hướng, lại đi tìm người tự do, tạo lợi thế quân số ở trung lộ. Chúng tôi luôn tìm lợi thế quân số ở trung lộ, ví dụ trung lộ thành bốn đánh ba. Anh còn nhớ khi Messi đá giả số 9 không? Ở đội một, cách chúng tôi đá là hiểu trận đấu thật sâu, chứ không chỉ vật lộn về thể lực. Tất nhiên vì giá trị chúng tôi cần vật lộn, nhưng quan trọng hơn là hiểu trận đấu, hiểu chuyện gì đang xảy ra trên sân, trận đấu cần gì. Đó là chỗ tôi nghĩ Johan như thiên tài, ông ấy vượt xa thời đại chúng tôi.
Ban đầu ở La Masia thực ra anh đá hậu vệ, đúng không?
Không, ngược lại, tôi xuất thân đá tiền đạo số 9. Thời nhỏ tôi ghi rất nhiều bàn. Điều đó bình thường, nếu anh hơi có thiên phú hơn trẻ đồng tuổi, ban đầu chắc chắn thể hiện qua ghi bàn. Nhưng sau đó HLV đầu tiên của Barca nói với tôi: “Không không không, sau này cậu sẽ thành đội trưởng, nhưng cậu phải đá tiền vệ.” Lúc đó tôi nói với ông ấy: “Nhưng tôi muốn ghi bàn như mọi người.” Ông ấy nói: “Cậu sẽ ghi bàn, nhưng cậu cần tổ chức cả đội, cậu phải đá số 6, nắm hết mọi thứ ở giữa sân.”
Năm 1998 chắc là năm anh hoàn thành trận ra mắt đội một?
Đúng.
HLV lúc đó là Louis van Gaal, đúng không? Hãy nói với tôi cảm giác lần đầu bước lên cỏ Camp Nou.
Đó là khoảnh khắc tôi cả đời mong đợi. Tôi nhớ tôi rất căng, hào hứng tột độ, nhưng tôi cảm thấy mình đã sẵn sàng để cạnh tranh, vì Van Gaal tin tôi hơn cả tôi tin chính mình. Khó tin quá, ông ấy nói với tôi: “Xavi, tôi rất tin cậu, cậu sẽ ra sân.” Wow, lúc đó tôi căng cực độ. Tôi nhớ bố tôi lái xe, vì lúc đó tôi chưa thi bằng lái. Bố tôi căng đến mức đổ mồ hôi, ướt cả đầu. Tôi hỏi: “Bố ổn chứ?” Mẹ tôi ngồi hàng sau, tôi cũng hỏi: “Bố không sao chứ?” Ông nói không sao, rồi hỏi tôi: “Con thế nào?” Tôi nói: “Con tốt, đừng lo, con cảm thấy mình sẵn sàng rồi.” Ông nói: “Nhưng con sắp đá ở Camp Nou đấy, thư giãn đi.” Tôi nói: “Không vấn đề, bố yên tâm.” Cảm giác như một kỳ thi một trận định đoạt.
Nhưng mọi thứ đều thuận, tôi nhớ trận ấy hòa, nhưng với tôi đó là kỷ niệm rất đẹp. Khi còn là đứa trẻ, giấc mơ của tôi là trở thành cầu thủ chuyên nghiệp, nếu được khoác áo Barca thì còn hoàn hảo hơn. Tôi nhớ lúc đó tôi mơ trở thành cầu thủ chuyên nghiệp, nhưng lúc đó tôi nghĩ đứng vững ở Barcelona có lẽ quá khó, có lẽ tôi có thể khoác áo đội khác. Tôi mơ trở thành cầu thủ chuyên nghiệp, và cuối cùng tôi vượt cả giấc mơ của mình. Thế hệ chúng tôi thắng mọi danh hiệu, ai cũng nhớ cách chúng tôi đá ở Barcelona và triết lý bóng đá ấy. Tôi rất may được thắng hết, và hưởng thụ trận đấu ở các trận chung kết. Giờ tôi vẫn nhớ cảnh mình hưởng thụ trận đấu sảng khoái ở chung kết World Cup, chung kết Euro và chung kết Champions League, tuyệt quá.
Đây là câu hỏi thú vị, nếu lúc đó anh không đá ở Barcelona, anh sẽ khoác áo Real Madrid chứ?
Không, tuyệt đối không, tuyệt đối. Hãy tưởng tượng nếu ông tôi nghe câu hỏi này, ông chắc sẽ giận. Nếu anh là fan chết vì Barca, anh tuyệt đối không thể khoác áo Real Madrid. Real Madrid như kẻ thù truyền kiếp.
Nhưng Figo đã làm được.
Đúng.
Cậu ấy là siêu sao của đội lúc đó, nhưng vẫn làm vậy.
Đúng, với chúng tôi đó là một đòn cực lớn. Khi Luis (Figo) ký với Real Madrid.
Anh nghe thế nào?
Cậu ấy là đội trưởng của chúng tôi mà, tôi nghĩ ban đầu cậu ấy muốn ở lại đây. Ý nghĩ ban đầu của Luis là tiếp tục ở lại, nhưng sau đó môi giới, CLB và hợp đồng các yếu tố đan vào nhau. Tôi nhớ lúc đó là năm 2000, cậu ấy 20 tuổi, tôi cũng mới 20. Thật sự tiếc, cậu ấy là thủ lĩnh của chúng tôi, đội trưởng của chúng tôi, một đồng đội cực tốt. Đến nay tôi và Luis vẫn giữ quan hệ tốt, nhưng lúc đó ai cũng không hiểu rốt cuộc chuyện gì xảy ra.
Anh có thể nói với tôi rốt cuộc chuyện gì xảy ra không? Vì đây tuyệt đối là bước ngoặt lớn trong toàn bộ lịch sử giải.
Đúng, khó tin quá. Chính vì thế, ba bốn năm sau đó chúng tôi chẳng được gì. Hãy tưởng tượng, nếu giờ Lamine Yamal ký với Real Madrid, hoặc trước đây Messi ký với Real Madrid, Figo vào năm giành Ballon d'Or, với tư cách cầu thủ hay nhất thế giới lúc đó ký với Real Madrid, anh có thể tưởng tượng cú chấn động điều đó mang tới trong phòng thay đồ. Với chúng tôi quá gian nan, tôi nghĩ ban đầu với cậu ấy cũng gian nan, nhưng hợp đồng, môi giới và CLB các yếu tố đã thúc đẩy tất cả.
Phòng thay đồ lúc đó biết tin thế nào? Các cầu thủ Barca biết qua tin tức, hay có người chuyên đến nói với các anh?
Tôi nghĩ Pep và Luis Enrique lúc đó giữ liên lạc với Luis, vì họ là bạn thân. Nhưng thực tế là vậy, sau đó chúng tôi cố lấy lại tinh thần từ tin chấn động cả nước ấy, nhưng quá khó. Real Madrid ký mất thủ lĩnh của chúng tôi trên sân.
El Clasico sau đó gần như sao chổi đụng trái đất, khán đài ném đủ thứ, không khí trở nên cực nóng.
Tôi nhớ một trong những trận hàng đầu tôi từng đá ở Camp Nou, chúng tôi thắng 2-0. Trận Figo trở lại Camp Nou với cậu ấy cực kỳ gian nan, tôi chưa từng thấy cổ động viên trên khán đài giận đến thế, không khí quá căng. Nhưng đó chính là ân oán thù địch giữa Real Madrid và Barca, lúc đó không ai hiểu nổi tình huống ấy.